Category: Publications

The submission of information about a beneficial owner in the Republic of Armenia is no longer a “formal report.” Many companies continue to perceive it as just another report, whereas in reality it concerns the transparency and legal security of a legal entity. Proper and timely submission of data makes it possible to prevent administrative and other legal risks.

What is a beneficial ownership declaration and why is it mandatory?

A beneficial ownership declaration is certain information defined by law that is submitted by a legal entity to the State Register Agency of Legal Entities of the Ministry of Justice of the Republic of Armenia, through which it is disclosed who is the natural person that actually controls the given legal entity or receives real benefit from it. This does not refer only to shareholders or founders listed in documents, but to those natural persons who actually control or direct the company’s activities.

What is a beneficial owner?

In simple terms, a beneficial owner is the natural person who has real influence or control over a legal entity, or on whose behalf the legal entity actually acts. This may coincide with a shareholder/participant, but it may also not coincide.

The most common confusion is that a beneficial owner is often identified only with a participant or shareholder. In reality, the law also considers other methods of control, such as influence over the formation of the management body, predetermination of voting results, coordinated actions, contractual control, and so on.

How is the concept of “beneficial owner” defined under RA legislation?

Thus, from the interpretation of Article 3, Part 1, Point 14 of the RA Law “On Combating Money Laundering and Terrorist Financing,” it follows that a beneficial owner is the natural person who:

• directly or indirectly owns 20% or more of voting shares (stocks, units) or has 20% or more participation in the charter capital,
• or exercises actual control over the legal entity by other means,
• or, if no person meeting the above grounds is identified, is the official carrying out the overall or current management of the activity.

The difference between a shareholder/participant/founder/unit-holder and a beneficial owner

A shareholder, participant, founder, or unit-holder are legal statuses reflected in founding documents and state registration data. A beneficial owner is a factual status; it relates to control or the receipt of real benefit, even if the person does not directly appear in founding/corporate documents.

It is important to note:

• a participant may not be a beneficial owner (for example, if participation is “documented” but does not meet the criteria established by law),
• a beneficial owner may not have any registered participation (for example, control is exercised by another mechanism),
• the same person may simultaneously be both a participant and a beneficial owner.

Who are considered beneficial owners in legal entities with different organizational and legal forms?

It should be noted that the organizational and legal form of a legal entity is not decisive; usually:

• In commercial organizations (LLC, JSC, etc.), attention is focused on participation and/or control.
• In non-commercial organizations (NGO, foundation, religious organization), attention is focused on the persons who actually manage or control. Here real influence may be expressed through control over governing bodies or the management of financial resources. In such cases, it is important to assess who actually controls the decision-making process.

It should be remembered that in the case of companies with multi-layered structures (intermediary legal entities), the entire chain is disclosed up to the natural person.

• And what does “intermediary legal entity” mean? If a company’s participant is another legal entity, the identification of the beneficial owner does not end at that stage. The law requires disclosure of the chain up to the ultimate natural person. Each link in that chain (each company that stands between the legal entity and the ultimate natural person) is considered an “intermediary legal entity.” The declaration usually includes the state registration data of the intermediary company and the first and last name of its executive body.

Why does the state require beneficial ownership declaration?

The requirement to submit data on beneficial owners is conditioned by a number of legal and governance objectives.

First, it is aimed at preventing situations where a legal entity is used as a formal structure to conceal the identity of the actual controlling persons.

Second, the declaration contributes to the transparency and predictability of the business environment, ensuring that the governance structure of companies is understandable and open to competent authorities.

Third, the disclosure of beneficial owners reduces both legal and financial risks, contributing to the lawful and responsible conduct of organizational activities.

Who is obliged to submit a beneficial ownership declaration?

According to the regulatory legislation, every legal entity registered in the territory of the Republic of Armenia is obliged to possess reliable information about its beneficial owners and to submit a declaration to the Agency.

What data must the beneficial ownership declaration include?

The declaration includes data that allow identification of the beneficial owner and understanding on what grounds he or she is considered a beneficial owner; moreover, it is necessary to complete information regarding intermediary legal entities if they are present in the chain.

Personal data

Usually required are: first name, last name, citizenship, date of birth, identification document details, public services number (or substitute certificate), residence/registration address, contact details if available.

The size of participation and influence

If participation is the basis, the size and nature (direct or indirect) of participation is indicated. If control by other means is the basis, the mechanism of control must be described. What is important here is not a lengthy description, but that the basis is understandable and allows for verification.

Supporting grounds and documents

The legal entity must be able to substantiate why the person is considered a beneficial owner. For that purpose, the legal entity must retain documents obtained within the framework of due diligence.

When and within what time limits is the beneficial ownership declaration submitted and in what manner?

The declaration is submitted electronically through the State Register platform:
https://bo.e-register.am/am/auth

The following three deadlines must be fixed: initial submission, declaration of changes, and annual confirmation.

1. In the case of newly registered legal entities, the declaration is submitted within 40 days after registration.
2. Existing legal entities (including those with suspended activities) must every year, by February 20, either confirm the relevance of the data or submit updated information.
3. Any change relating to a legal entity’s beneficial owner must be declared after it becomes known, as soon as possible, but no later than within 40 days.

What consequences may arise in case of failure to declare or incorrect declaration?

Submission of a beneficial ownership declaration is an obligation of the legal entity, and failure to comply may result in legal consequences, in particular:

• If a legal entity fails to submit the declaration within the time limit established by law or submits it in violation of legal requirements, administrative liability is foreseen. The legislation provides for a warning or a fine ranging from thirtyfold to one hundredfold of the minimum wage (RA Code on Administrative Offenses, Article 169.29).
• If false data are submitted in the declaration or required information is deliberately concealed, criminal liability may arise — a fine of up to tenfold, or deprivation of the right to hold certain positions or engage in certain activities for up to three years, or restriction of liberty for up to one year, or short-term imprisonment for up to two months.
• If a legal entity fails for three consecutive years to fulfill the obligation of annual confirmation or submission of updated data, or repeatedly and grossly violates the declaration rules, the competent authority may apply to court seeking liquidation of the legal entity.

Therefore, beneficial ownership declaration cannot be considered a formal procedure. It is a legal obligation for a legal entity, and failure to perform it properly may lead to financial as well as other, more serious legal consequences.

FREQUENTLY ASKED QUESTIONS

Can there be more than one beneficial owner?

Yes. If several natural persons meet the criteria established by law and actually exercise control or significant influence over the legal entity, all of them must be declared as beneficial owners.

What if no obvious beneficial owner is identified?

In that case, the natural person who carries out the overall or current management of the legal entity is considered the beneficial owner. This approach applies when it is not possible to identify another relevant person based on founding documents or grounds of control.

Is it necessary to update every change?

Yes. Submission of beneficial ownership data is a continuous obligation. Any change, or confirmation of the absence of change, is subject to declaration within the time limit established by law.

Must an individual entrepreneur submit a beneficial ownership declaration?

No. An individual entrepreneur is a natural person, and for that reason the concept of “beneficial owner” is usually inherently resolved — the ultimate beneficial owner is the same person.

Conclusion

Beneficial ownership declaration in Armenia is mandatory for legal entities. Timely and proper declaration reduces legal risks and ensures the predictable operation of the organization.

Legal sources used

1. RA Law “On State Registration of Legal Entities, Separate Subdivisions of Legal Entities, Institutions and State Registration of Individual Entrepreneurs”; https://www.arlis.am/hy/acts/218933
2. RA Code on Administrative Offenses; https://www.arlis.am/hy/acts/205253
3. RA Criminal Code; https://www.arlis.am/hy/acts/218854

RA Law “On Combating Money Laundering and Terrorist Financing”; https://www.arlis.am/hy/acts/210014

______________________________________________________________________________________

ԻՐԱԿԱՆ ՇԱՀԱՌՈՒՆԵՐԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐԱԳՐՈՒՄԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ. Ի՞ՆՉ ՊԵՏՔ Է ԻՄԱՆԱ ՅՈՒՐԱՔԱՆՉՅՈՒՐ ԻՐԱՎԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՆՁ

Իրական շահառուի մասին տեղեկությունների ներկայացումը Հայաստանի Հանրապետությունում վաղուց այլևս «ձևական հաշվետվություն» չէ. շատ ընկերություններ շարունակում են այն ընկալել որպես հերթական հաշվետվություն, մինչդեռ իրականում խոսքը գնում է իրավաբանական անձի թափանցիկության և իրավական անվտանգության մասին։ Տվյալների ճիշտ ու ժամանակին ներկայացումը թույլ է տալիս կանխել վարչական ու այլ իրավական ռիսկերը։

Ի՞նչ է իրական շահառուների հայտարարագրումը և ինչու՞ է այն պարտադիր

Իրական շահառուների հայտարարագրումը իրավաբանական անձի կողմից ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությանը ներկայացվող օրենքով սահմանված որոշակի տեղեկատվություն է, որով բացահայտվում է՝ ով է տվյալ իրավաբանական անձը փաստացի վերահսկող կամ նրանից իրական շահ ստացող ֆիզիկական անձը: Խոսքը չի վերաբերում միայն փաստաթղթերում նշված բաժնետերերին կամ հիմնադիրներին, այլ այն ֆիզիկական անձանց, որոնք փաստացի վերահսկում կամ ուղորդում են ընկերության գործունեությունը։

Ի՞նչ է իրական շահառուն (Beneficial Owner)

Պարզ ձևակերպմամբ՝ իրական շահառուն այն ֆիզիկական անձն է, ով իրավաբանական անձի վրա ունի իրական ազդեցություն կամ վերահսկողություն, կամ ում օգտին իրավաբանական անձը փաստացի գործում է։ Սա կարող է համընկնել բաժնետիրոջ/մասնակցի հետ, բայց կարող է և չհամընկնել։

Ամենատարածված շփոթությունը այն է, որ իրական շահառուն հաճախ նույնացվում է միայն մասնակցի կամ բաժնետիրոջ հետ։ Իրականում օրենքը դիտարկում է նաև վերահսկողության այլ եղանակներ՝ օրինակ՝ ղեկավար կազմի ձևավորման վրա ազդեցություն, քվեարկության արդյունքի կանխորոշում, համաձայնեցված գործողություններ, պայմանագրային վերահսկողություն և այլն։

Ինչպես է սահմանված «իրական շահառու» հասկացությունը ըստ ՀՀ օրենսդրության՝

Այսպես, «Փողերի լվացման եվ ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի մեկնաբանությունից հետևում է, որ իրական շահառու է այն ֆիզիկական անձը, ով՝

• ուղղակի կամ անուղղակի տիրապետում է ձայնի իրավունք տվող բաժնեմասերի (բաժնետոմսերի, փայերի) 20% և ավելիին կամ ունի 20% և ավելի մասնակցություն կանոնադրական կապիտալում,
• կամ իրավաբանական անձի նկատմամբ իրականացնում է փաստացի վերահսկողություն այլ միջոցներով,
• կամ, եթե վերոնշյալ հիմքերով համապատասխան անձ չի բացահայտվում, հանդիսանում է գործունեության ընդհանուր կամ ընթացիկ ղեկավարումն իրականացնող պաշտոնատար անձ։

Տարբերությունը՝ բաժնետիրոջ/մասնակցի/հիմնադրի/փայատիրոջ և իրական շահառուի միջև

Բաժնետերը, մասնակիցը, հիմնադիրը կամ փայատերը իրավական կարգավիճակներ են, որոնք արտացոլվում են հիմնադիր փաստաթղթերում և պետական գրանցման տվյալներում։ Իրական շահառուն՝ փաստացի կարգավիճակ է․ այն վերաբերում է վերահսկողությանը կամ իրական շահ ստանալուն՝ նույնիսկ եթե տվյալ անձը հիմնադիր/կորպորատիվ փաստաթղթերում անմիջապես չի երևում։

Կարևոր է արձանագրել.

• մասնակիցը կարող է չլինել իրական շահառու (օրինակ՝ մասնակցությունը «փաստաթղթավորված» է, սակայն չի համապատասխանում օրենքով սահմանված չափանիշներին),
• իրական շահառուն կարող է չունենալ որևէ գրանցված մասնակցություն (օրինակ՝ վերահսկում է այլ մեխանիզմով),
• նույն անձը կարող է միաժամանակ լինել և’ մասնակից, և’ իրական շահառու։

Ո՞վքեր են համարվում շահառու տարբեր կազմակերպաիրավական ձև ունեցող իրավաբանական անձանց դեպքում,

Հարկ է նկատել, որ իրավաբանական անձի կազմակերպաիրավական ձևը որոշիչ չէ, սովորաբար

• Առևտրային կազմակերպությունների (ՍՊԸ, ԲԸ և այլն) պարագայում ուշադրությունը կենտրոնանում է մասնակցության և/կամ վերահսկողության վրա։
• Ոչ առևտրային կազմակերպությունների (ՀԿ, հիմնադրամ, կրոնական կազմակերպություն) պարագայում՝ փաստացի ղեկավարող կամ վերահսկող անձանց վրա։ Այստեղ իրական ազդեցությունը կարող է արտահայտվել կառավարման մարմինների վրա վերահսկողությամբ կամ ֆինանսական ռեսուրսների տնօրինմամբ։ Այդպիսի դեպքերում կարևոր է գնահատել, թե ով է փաստացի վերահսկում որոշումների ընդունման գործընթացը։

Հարկ է հիշել, որ բազմաշերտ կառուցվածք ունեցող ընկերությունների դեպքում /միջանկյալ իրավաբանական անձ /բացահայտվում է ամբողջ շղթան՝ մինչև ֆիզիկական անձ:

• Իսկ ի՞նչ է նշանակում «միջանկյալ իրավաբանական անձ»…Եթե ընկերության մասնակիցը մեկ այլ իրավաբանական անձ է, իրական շահառուի բացահայտումը չի ավարտվում այդ փուլում։ Օրենքը պահանջում է բացահայտել շղթան մինչև վերջնական ֆիզիկական անձը։ Այդ շղթայի յուրաքանչյուր օղակ (յուրաքանչյուր ընկերություն, որը գտնվում է իրավաբանական անձի և վերջնական ֆիզիկական անձի միջև) դիտարկվում է որպես «միջանկյալ իրավաբանական անձ»։ Հայտարարագրում սովորաբար նշվում են միջանկյալ ընկերության պետական գրանցման տվյալները և դրա գործադիր մարմնի ղեկավարի անուն-ազգանունը։

Ինչո՞ւ է պետությունը պահանջում իրական շահառուների հայտարարագրումը

Իրական շահառուների վերաբերյալ տվյալների ներկայացման պահանջը պայմանավորված է իրավական և կառավարման մի շարք հիմնավոր նպատակներով։

Նախ, այն ուղղված է բացառելու այն իրավիճակները, երբ իրավաբանական անձը օգտագործվում է որպես ձևական կառուցվածք՝ իրական վերահսկող անձանց ինքնությունը թաքցնելու համար։

Երկրորդ, հայտարարագրումը նպաստում է գործարար միջավայրի թափանցիկությանը և կանխատեսելիությանը՝ ապահովելով, որ ընկերությունների կառավարման կառուցվածքը հասկանալի և բաց լինի իրավասու մարմինների համար։

Երրորդ, շահառուների բացահայտումը նվազեցնում է ինչպես իրավական, այնպես էլ ֆինանսական ռիսկերը՝ նպաստելով կազմակերպությունների գործունեության օրինական և պատասխանատու իրականացմանը։

Ովքե՞ր են պարտավոր իրական շահառուների վերաբերյալ հայտարարագիր ներկայացնել

Կարգավորող օրենսդրության համաձայն՝ ՀՀ տարածքում գրանցված յուրաքանչյուր իրավաբանական անձ պարտավոր է տիրապետել իր իրական շահառուների մասին արժանահավատ տեղեկությունների և գործակալություն ներկայացնել հայտարարագիր։

Ի՞նչ տվյալներ պետք է ներառի շահառուի հայտարարագիրը

Հայտարարագրում ներառվում են տվյալներ, որոնք թույլ են տալիս նույնականացնել իրական շահառուին և հասկանալ՝ ինչ հիմքով է նա համարվում շահառու, ընդ որում անհրաժեշտ է լրացնել նաև միջանկյալ իրավաբանական անձերի վերաբերյալ տեղեկությունները, եթե դրանք առկա են շղթայում։

Անձնական տվյալներ

Սովորաբար պահանջվում են՝ անուն, ազգանուն, քաղաքացիություն, ծննդյան ամսաթիվ, անձը հաստատող փաստաթղթի տվյալներ, հանրային ծառայությունների համարանիշ (կամ դրա փոխարինող տեղեկանք), բնակության/հաշվառման հասցե, կապի միջոցներ՝ առկայության դեպքում։

Շահառուի բաժնեմասի չափը և ազդեցությունը

Եթե շահառուի հիմքը մասնակցությունն է՝ նշվում է մասնակցության չափը և բնույթը (ուղղակի կամ անուղղակի)։ Եթե շահառուի հիմքը վերահսկողությունն է այլ միջոցներով՝ պետք է նկարագրվի վերահսկողության մեխանիզմը։ Այստեղ կարևոր է ոչ թե երկար նկարագրությունը, այլ այն, որ հիմքը հասկանալի լինի և ստուգման հնարավորություն ունենա։

Հաստատող հիմքեր և փաստաթղթեր

Իրավաբանական անձը պետք է կարողանա հիմնավորել, թե ինչու է տվյալ անձը համարվում իրական շահառու։ Այդ նպատակով իրավաբանական անձը պետք է պահպանի պատշաճ ուսումնասիրության շրջանակում ձեռք բերված փաստաթղթերը։

Երբ և ի՞նչ ժամկետներում է ներկայացվում իրական շահառուի վերաբերյալ  հայտարարագիրը և ի՞նչ կարգով

Հայտարարագրումն իրականացվում է էլեկտրոնային եղանակով՝ պետական ռեգիստրի https://bo.e-register.am/am/auth   հարթակում։

Անհրաժեշտ է ֆիքսել հետևյալ երեք ժամկետները՝ առաջին ներկայացում, փոփոխությունների հայտարարագրում և տարեկան հաստատում։

1. Նոր գրանցված իրավաբանական անձանց դեպքում հայտարարագիրը ներկայացվում է գրանցումից հետո 40 օրվա ընթացքում։
2. Գործող իրավաբանական անձինք / ընդ որում նաև գործունեությունը կասեցրած իրավաբանական անձինք/ ամեն տարի մինչև փետրվարի 20-ը պարտավոր են կամ հաստատել տվյալների արդիականությունը, կամ ներկայացնել փոփոխված տեղեկատվություն։
3. Իրավաբանական անձի իրական շահառուին վերաբերող ցանկացած փոփոխություն պետք է հայտարարվի բացահայտվելուց հետո հնարավորինս սեղմ ժամկետներում, բայց ոչ ուշ, քան 40 օրվա ընթացքում։

Ի՞նչ հետևանքներ կարող են առաջանալ չհայտարարագրելու կամ սխալ հայտարարագրելու դեպքում

Իրական շահառուների վերաբերյալ հայտարարագիր ներկայացնելը իրավաբանական անձի պարտավորությունն է, և դրա չկատարումը կարող է հանգեցնել իրավական հետևանքների, մասնավորապես

• Եթե իրավաբանական անձը օրենքով սահմանված ժամկետում չի ներկայացնում հայտարարագիրը կամ ներկայացնում է այն օրենքի պահանջների խախտմամբ, նախատեսված է վարչական պատասխանատվություն։ Օրենսդրությունը սահմանում է նախազգուշացում կամ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից մինչև հարյուրապատիկի չափով (ՀՀ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգիրք, հոդված 169.29)։
• Եթե հայտարարագրում ներկայացվում են կեղծ տվյալներ կամ դիտավորյալ թաքցվում է ներկայացման ենթակա տեղեկատվությունը, կարող է առաջանալ քրեական պատասխանատվություն՝ տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկում` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:
• Եթե իրավաբանական անձը երեք տարի անընդմեջ չի կատարում տարեկան հաստատում կամ փոփոխված տվյալներ ներկայացնելու պարտականությունը, կամ բազմակի և կոպիտ խախտում է հայտարարագրման կանոնները, իրավասու մարմինը կարող է դիմել դատարան՝ տվյալ իրավաբանական անձի լուծարման պահանջով։

Հետևաբար, իրական շահառուների հայտարարագրումը չի կարող դիտվել որպես ձևական ընթացակարգ։ Այն իրավաբանական անձի համար օրենքով սահմանված պարտավորություն է, որի չկատարումը կամ ոչ պատշաճ կատարումը կարող է հանգեցնել ինչպես ֆինանսական, այնպես էլ այլ՝ առավել լուրջ իրավական հետևանքների։

ՀԱՃԱԽ ՏՐՎՈՂ ՀԱՐՑԵՐ

Կարո՞ղ է մեկից ավելի իրական շահառու լինել

Այո։ Եթե մի քանի ֆիզիկական անձ համապատասխանում են օրենքով սահմանված չափանիշներին և իրականում ունեն վերահսկողություն կամ էական ազդեցություն իրավաբանական անձի նկատմամբ, ապա նրանք բոլորը պետք է հայտարարագրվեն որպես իրական շահառու։

Ի՞նչ անել, եթե ակնհայտ իրական շահառու չի բացահայտվում

Այդ դեպքում որպես իրական շահառու դիտարկվում է այն ֆիզիկական անձը, որը իրականացնում է իրավաբանական անձի ընդհանուր կամ ընթացիկ ղեկավարումը։ Այս մոտեցումը կիրառվում է այն դեպքում, երբ հիմնադիր փաստաթղթերով կամ վերահսկողության հիմքով հնարավոր չէ առանձնացնել այլ համապատասխան անձի։

Պե՞տք է արդյոք թարմացնել յուրաքանչյուր փոփոխություն

Այո։ Իրական շահառուների վերաբերյալ տվյալների ներկայացումը շարունակական պարտավորություն է։ Ցանկացած փոփոխություն, կամ փոփոխության բացակայության վերաբերյալ հաստատում ենթակա է հայտարարագրման օրենքով սահմանված ժամկետում։

Արդյո՞ք անհատ ձեռնարկատերը պետք է ներկայացնի իրական շահառուի վերաբերյալ հայտարարագիր

Ոչ: Անհատ ձեռնարկատերը ֆիզիկական անձ է, և հենց այդ պատճառով «իրական շահառու» հասկացությունն այստեղ սովորաբար ինքնին լուծված է՝ վերջնական շահառուն նույն անձն է։

Եզրակացություն

Իրական շահառուների հայտարարագրումը Հայաստանում իրավաբանական անձի համար պարտադիր է։ Ժամանակին և պատշաճ ձևով հայտարարագրումը նվազեցնում է իրավական ռիսկերը և ապահովում  է կազմակերպության կանխատեսելի գործունեությունը։

Օգտագործված իրավական աղբյուրներ

1) «Իրավաբանական անձանց պետական գրանցման, իրավաբանական անձանց առանձնացված ստորաբաժանումների, հիմնարկների և անհատ ձեռնարկատերերի պետական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենք՝ https://www.arlis.am/hy/acts/218933

2) «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգիրք՝ https://www.arlis.am/hy/acts/205253

3) ՀՀ քրեական օրենսգիրք՝ https://www.arlis.am/hy/acts/218854

4) «Փողերի լվացման եվ ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին» ՀՀ օրենք՝ https://www.arlis.am/hy/acts/210014

Political developments, instability, and conflicts continue to drive waves of migration across the globe. But it’s not just individuals who relocate—businesses and non-profit organizations also seek more stable or advantageous environments.
Traditionally, transferring a business to a new country required dissolving the company in one jurisdiction and establishing a new one in the target country. This process is often time-consuming, costly, and disruptive.
A principal alternative legal tool enabling such a move is re-domiciliation —a modern and practical solution that allows a legal entity to transfer its place of incorporation to another jurisdiction without losing its legal identity. The company continues to exist, but under the laws of a new country. Its history, contracts, legal form, and structure remain intact.

Companies choose to re-domicile for various reasons. Armenia, in particular, has become an attractive destination due to:

•   A favorable tax regime, with sector-specific incentives for IT, renewable energy, manufacturing, and more;
•   A skilled and diverse labor force;
•   A moderate legal framework and rapidly advancing digital governance;
•   Access to major markets such as the European Union and the Eurasian Economic Union;
•   A flexible and accessible banking system.

Re-domiciliation is ultimately a strategic decision—allowing businesses to maintain continuity while taking advantage of a more supportive and efficient operating environment.

In 2016, amendments and additions were made to the Civil Code of the Republic of Armenia, which regulate the concept of re-domiciliation and introduce the possibility for a legal entity to transfer from the jurisdiction of a foreign state to the Republic of Armenia, as well as for legal entities registered in Armenia to transfer under the jurisdiction of another country.

 Article 59.1 of the Civil Code defines redomiclation as transfer of the legal person from one jurisdiction to another, resulting in the change of the personal law of the legal person. Re-domiciliation shall be certified by a certificate of continuation.

 According to the second part of the same article of the Code all commercial organisations can be redomiciled. Non-commercial organizations may also be re-domiciled, with the following exceptions:

•  Political parties,  religious and non-governmental organisations /NGO’s/, state and community non-commercial organisations, condominiums,
•   Organizations that have not adopted an organizational-legal form provided by the Civil Code of Armenia, or whose current form cannot be converted into an equivalent organizational-legal form as defined by the Civil Code.

Moreover, a legal entity may be re-domiciled only if such a possibility is not prohibited by its charter.
The process of both incoming and outgoing re-domicilation is regulated in the RA Law “On state registration of legal persons, state record-registration of separate subdivisions, institutions of legal persons and individual entrepreneurs”.

 Re-domiciliation to Armenia – A Quick Overview of the process.

 The process of redomiciling a company in Armenia involves several legal and organizational stages. First, the legal capacity of the organization must be assessed, as not all countries’ laws allow for redomicilation. This initial assessment will allow us to determine whether redomicilation is legally possible at all.
Once the above condition is met, the legal entity must prepare a comprehensive set of corporate documents, including an official resolution of the competent authority (e.g., the board of directors or the general meeting of shareholders) confirming the transfer of jurisdiction. All foreign documents must be duly authenticated, often by means of apostille depending on the international treaties applicable to the jurisdictions involved.
The process of re-domiciliation is supervised by the Agency for State Register of Legal Entities, operating under the Ministry of Justice of the Republic of Armenia.
For the successful examination and approval of the application the entity also needs to provide proof of de-registered from its previous country of incorporation․ This step is a mandatory legal requirement under Armenian law and is essential to finalize the re-domiciliation process and avoid dual registration or conflicting legal obligations.
At the final stage of the process, the State Registry issues a document of continuity, which confirms the registration of the organization as a legal entity of the Republic of Armenia and the continuity of its activities. From this moment on, the organization is considered a resident of the Republic of Armenia for all legal and administrative purposes.

Re-domiciliation of an entity from Armenia

The Armenian legal entities also may re-domicile to a foreign jurisdiction, provided the receiving country allows such transfers and the process complies with both Armenian and foreign legal frameworks. In accordance with Civil Code, re-domicilation of a legal entity of the Republic of Armenia is prohibited if its liabilities exceed its assets, or if that legal entity has liabilities towards the Republic of Armenia. When initiating the process, the legal entity is obliged to inform its creditors of the re-domicilation decision by means of a public notice at least three months before the final registration of the re-domicilation. Prior to the final registration of re-domiciliation creditors of the entity have the right to claim additional guarantees of discharge of liabilities or claim termination of redomiciliation or early discharge of liabilities and compensation for damages.
After all creditors’ claims are satisfied or resolved, as a result of the submission of a continuity document issued by the authorized body of the foreign state the RA authorized body makes  record of re-domicilation of the legal entity from the Republic of Armenia.
As a result of legislative changes initiated in 2016, Armenia now offers a clear legal path for organizations that wish to move their operations in either direction while maintaining their corporate identity.
Re-domiciliation is a complex legal process that requires careful planning, expert legal assistance, and a thorough understanding of both domestic and international legal frameworks.
At B&S Consulting we provide comprehensive legal support for clients navigating the re-domiciliation process, ensuring your company’s successful integration into or transition out of the Armenian legal environment.

Disclaimer: The content of this article is intended for informational purposes only and does not constitute legal advice.

 

___________________________________________________________

ՌԵԴՈՄԻՑԻԼԱՑԻԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

Իրավական ուղին և ռազմավարական առավելությունները

Քաղաքական զարգացումները, անկայունությունը և հակամարտությունները շարունակում են խթանել միգրացիայի ալիքներ ամբողջ աշխարհում: Այս պայմաններում անհատներից բացի կայուն և ավելի բարենպաստ միջավայր են փնտրում նաև առևտրային ու ոչ առևտրային կազմակերպությունները:  

Սովորաբար, բիզնեսի տեղափոխումը նոր երկիր ենթադրում է դրա լուծարում՝ ծագման երկրում և նոր իրավաբանական անձի հիմնադրում թիրախ երկրում: Այս տարբերակը հաճախ ժամանակատար է, թանկ և աշխատանքային գործընթացը խաթարող:

Բիզնեսի տեղափոխումը հնարավոր դարձնող ավելի պրակտիկ իրավական գործիք է ռեդոմիցիլացումը,  մեխանիզմ, որը  թույլ է տալիս իրավաբանական անձին տեղափոխել իր գործունեությունը մեկ այլ իրավական դաշտ՝ առանց իր «իրավական ինքնությունը» կորցնելու: Ընկերությունը շարունակում է գոյություն ունենալ, բայց արդեն նոր երկրի օրենքների համաձայն: Դրա պատմությունը, պայմանագրերը, կազմակերպաիրավական ձև և կառուցվածքը մնում են անփոփոխ:
Կազմակերպությունները ռեդոմիցիլացվում են ամենատարբեր պատճառներով։ Անդրադառնանք այն պայմաններին, որոնք Հայաստանը գրավիչ են դարձնում նման տեղափոխության համար․

  Բարենպաստ հարկային քաղաքականություն՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, վերականգնվող էներգիայի, արտադրության և այլ ոլորտների համար նախատեսված խթաններով.

•  Որակավորված աշխատուժ.
•   Կայուն իրավական դաշտ և թվային կառավարման համակարգերի արագ զարգացում,
•   Մուտք դեպի խոշոր շուկաներ, ինչպիսիք են Եվրամիությունը և Եվրասիական տնտեսական միությունը.
•    Ճկուն և հասանելի բանկային համակարգ։

Իր բնույթով ռեդոմիցիլացիան ռազմավարական որոշում է, որը թույլ է տալիս բիզնեսներին պահպանել շարունակականությունը՝ միաժամանակ օգտվելով ավելի բարենպաստ և արդյունավետ գործառնական միջավայրից։

2016 թվականին ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում կատարվեցին փոփոխություններ և լրացումներ, որոնք կարգավորում են ռեդոմիցիլացման հասկացությունը և ներդնում իրավաբանական անձը օտարերկրյա պետության իրավազորությունից Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելու և ՀՀ-ում գրանցված  իրավաբանական անձանց մեկ այլ երկրի իրազորության դաշտ տեղափոխվելու հնարավորությունը։
Քաղաքացիական օրենսգրքի 59.1 հոդվածը ռեդոմիցիլացումը սահմանում է որպես իրավաբանական անձի տեղափոխում մեկ իրավազորությունից (jurisdiction) մեկ այլ իրավազորության ներքո, որի հետևանքով փոխվում է իրավաբանական անձի անձնական օրենքը։ Ռեդոմիցիլացումը հավաստվում է շարունակականության փաստաթղթով:

Օրենսգրքի նույն հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն՝ բոլոր առևտրային կազմակերպությունները կարող են ռեդոմիցիլացվել։ Ռեդոմիցիլացվել կարող են նաև ոչ առևտրային կազմակերպությունները, հետևյալ բացառություններով՝

•   քաղաքական կուսակցություններ, կրոնական ու հասարակական կազմակերպություններ, պետական ու համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպություններ, համատիրություններ,
•   այն կազմակերպությունները, որոնք չեն ընդունել ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգրքով նախատեսված կազմակերպաիրավական ձև, կամ որոնց կազմակերպաիրավական ձևը հնարավոր չէ փոխարինել իրենց կողմից ընտրված և Քաղաքացիական օրենսգրքով նախատեսված կազմակերպաիրավական ձևով,

Ընդ որում իրավաբանական անձը կարող է ռեդոմիցիլացվել միայն, եթե նման  հնարավորությունն արգելված չէ իր կանոնադրությամբ։
Ռեդոմիցիլացման գործընթացը (թե ներգնա և թե արտագնա), կարգավորվում է «Իրավաբանական անձանց պետական ​​գրանցման, առանձին ստորաբաժանումների, իրավաբանական անձանց հիմնարկների և անհատ ձեռնարկատերերի պետական ​​գրանցամատյանի գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով։

Ռեդոմիցիլացումը Հայաստանում /ներգնա/. գործընթացի համառոտ նկարագիրը

Ընկերության ռեդոմիցիլացման գործընթացը Հայաստանում ներառում է մի քանի իրավական և կազմակերպչական փուլեր։ Նախ, պետք է գնահատել  կազմակերպության իրավունակությունը, քանի որ ոչ բոլոր երկրների օրենսդրություններն են թույլատրում ռեդոմիցիլացումը։ Այս նախնական գնահատումը հնարավորություն կտա որոշելու, թե արդյոք ռեդոմիցիլացումը իրավաբանորեն առհասարակ հնարավոր է։
Վերոնշյալ պայմանի բավարարման դեպքում իրավաբանական անձը պետք է պատրաստի կորպորատիվ փաստաթղթերի համապարփակ փաթեթ, ներառյալ  իրավասու մարմնի (օրինակ՝ տնօրենների խորհրդի կամ բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի) պաշտոնական որոշումը, որով հաստատվում է իրավազորության տեղափոխումը: Բոլոր օտարերկրյա փաստաթղթերը պետք է պատշաճ կերպով վավերացվեն, հաճախ ապոստիլի միջոցով՝ կախված ներգրավված պետություններին վերաբերող միջազգային պայմանագրերի պահանջներից:
Ռեդոմիցիլացման գործընթացն իրականացվում է ՀՀ Արդարադատության նախարարության ենթակայության տակ գործող Իրավաբանական անձանց պետական ​​ռեգիստրի գործակալության կողմից։
Դիմումի հաջող քննության և հաստատման համար կազմակերպությունը պետք է նաև ներկայացնի իր նախկին գրանցման երկրից գրանցումից դուրս գալու /ապագրանցման/ վերաբերյալ ապացույց։ Այս քայլը ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պարտադիր իրավական պահանջ է և շատ կարևոր է գործընթացն ավարտին հասցնելու և կրկնակի գրանցումից կամ հակադրվող իրավական պարտավորություններից խուսափելու համար։

Գործընթացի վերջնական փուլում Պետական ​​ռեգիստրը տրամադրում է շարունակականության փաստաթուղթ, որը հաստատում է կազմակերպության գրանցումը որպես ՀՀ իրավաբանական անձ և գործունեության շարունակականությունը։ Այս պահից սկսած՝ կազմակերպությունը համարվում է ՀՀ ռեզիդենտ՝ բոլոր իրավական և վարչական նպատակներով։

Կազմակերպությունների ռեդոմիցիլացումը Հայաստանից դուրս

Հայաստանում գրանցված իրավաբանական անձինք ևս կարող են ռեդոմիցիլացվել դեպի օտարերկրյա իրավազորություն՝ պայմանով, որ ընդունող երկիրը թույլ է տալիս նման տեղափոխությունը և գործընթացը համապատասխանում է ինչպես հայկական, այնպես էլ  տվյալ պետության օրենսդրական պահանջներին։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն Հայաստանի Հանրապետության իրավաբանական անձի ռեդոմիցիլացումն արգելվում է, եթե նրա պարտավորությունները գերազանցում են ակտիվները, կամ եթե այդ իրավաբանական անձն ունի Հայաստանի Հանրապետության հանդեպ պարտավորություններ։ Գործընթացը մեկնարկելիս իրավաբանական անձը պարտավորվում է ռեդոմիցիլացման որոշման մասին տեղեկացնել իր պարտատերերին՝ հրապարակային ծանուցման եղանակով՝ ռեդոմիցիլացման վերջնական գրանցումից առնվազն երեք ամիս առաջ։ Մինչև ռեդոմիցիլացման վերջնական գրանցումը պարտատերերն իրավունք ունեն պահանջելու պարտավորությունների կատարման լրացուցիչ երաշխիքներ կամ դադարեցնելու ռեդոմիցիլացումը կամ վաղաժամկետ կատարելու պարտավորությունը։
Պարտատերերի բոլոր պահանջների բավարարումից կամ լուծումից հետո՝ օտարերկրյա պետության կողմից տվյալ պետության լիազորված մարմնի կողմից տրված շարունակականության փաստաթուղթի ներկայացման արդյունքում ՀՀ լիազոր մարմինը իրականացվում է գրառում Հայաստանի Հանրապետության իրավաբանական անձի՝ Հայաստանի Հանրապետությունից ռեդոմիցիլացման մասին:

2016 թվականին մեկնարկած օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Հայաստանն այժմ հստակ իրավական ուղի է առաջարկում այն կազմակերպություններին, որոնք ցանկանում են տեղափոխել իրենց գործունեությունը երկու ուղղությամբ՝ պահպանելով իրենց կորպորատիվ ինքնությունը։
Այնուամենայնիվ, ռեդոմիցիլացումը բարդ իրավական գործընթաց է, որը պահանջում է մանրակրկիտ պլանավորում, մասնագիտական ​​իրավական աջակցություն և ներքին և միջազգային իրավական շրջանակների լիարժեք ուսումնասիրություն։
B&S Consulting-ի թիմն առաջարկում է ռեդոմիցիլացման գործընթացի համապարփակ իրավական աջակցություն, ապահովելով Ձեր ընկերության հաջող ինտեգրումը կամ ելքը ՀՀ իրավական միջավայրից։

Ծանուցում։ Սույն հոդվածում տեղ գտած մտքերը ունեն բացառապես տեղեկատվական բնույթ և չեն հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն:

In today’s rapidly evolving and constantly changing business environment, individuals and/or legal entities often seek to combine their efforts to implement various business projects. While the motivations for initiating joint entrepreneurial activities are highly individual in each case, generally, the following prerequisites can be identified:

• Pooling of Partners’ Experience, Knowledge, and Resources: To create or produce new products and/or provide services, or to enhance the efficiency of similar entrepreneurial activities.
• Distribution of Risks and Expenses,
• Financing,
• Market Expansion,
• Other Factors.

In practice, joint entrepreneurial activities are carried out either by:

• Establishing a Commercial Organization Based on Partners’ Participation (Equity Joint Venture) where the relationships between the partners are governed by a shareholder agreement and/or a founding agreement, or:  
•  Concluding a joint activity agreement without forming a new legal entity (non-equity alliance).

This article will address several issues related to shareholder agreements, specifically: what constitutes a shareholder agreement, who can be parties to such an agreement, the procedure for concluding the agreement, measures to ensure the fulfillment of obligations arising from the agreement, and its role and significance in regulating corporate relationships. It is important to note that the current legal regulations of shareholder agreements in Armenia are provided in the Law of the Republic of Armenia “On Joint Stock Companies” (hereinafter referred to as the “Law”).

Definition of a Shareholder Agreement

A shareholder agreement is a contract concerning the exercise of rights certified by shares and/or the peculiarities of exercising rights concerning shares, whereby the parties undertake to exercise the rights certified by shares and/or the rights concerning shares in a certain manner or to refrain from exercising such rights.

The shareholder agreement must be concluded in writing and is binding only on the parties to the agreement.

Scope of Issues Regulated by a Shareholder Agreement

A shareholder agreement may stipulate the following obligations:

• Voting in a Prescribed Manner: Voting in a manner defined by the agreement at the general meeting of shareholders.
• Coordinating Voting with Others: Aligning voting decisions with other individuals.
•  Voting According to Instructions,
• Acquisition and/or Disposal of Shares: Buying and/or selling shares at a predetermined price and/or upon the occurrence of circumstances specified in the agreement.
• Restrictions on Share Disposal: Refraining from disposing of shares until certain conditions outlined in the agreement are met.
• Other Agreed Actions: Undertaking other agreed-upon actions related to the management, operations, reorganization, or liquidation of the joint-stock company.

It should be noted that the number of votes required to adopt decisions at the company’s meeting, as stipulated by the Law or the company’s charter based on the Law, cannot be altered by a shareholder agreement.

Furthermore, a shareholder agreement cannot obligate its parties to vote according to the instructions of the company’s board or executive body.

Parties to a Shareholder Agreement

The parties to a shareholder agreement may include:

• The Company Itself: The joint-stock company.
• Shareholders: Individuals or entities holding shares in the company.
• Subscribers to the Company’s Shares: Persons who have subscribed to the company’s shares.

 

Ensuring Fulfillment of Obligations Arising from a Shareholder Agreement

A shareholder agreement may include provisions for securing the fulfillment of obligations arising from it, as well as civil liability measures for non-fulfillment or improper fulfillment of the obligations stipulated therein. Examples include penalties, guarantees, warranties, and other similar mechanisms.

The Role of Shareholder Agreements in Protecting Corporate Rights

The Law of the Republic of Armenia “On Joint Stock Companies” defines the rights and obligations of shareholders and includes other provisions that safeguard shareholders’ interests. For instance, the Law meticulously regulates procedures for holding meetings, major transactions, formation of the board, and other matters. However, the question arises: are these legal provisions sufficient to fully protect shareholders’ interests?

It is important to recognize that each business project has its unique characteristics, influenced not only by the specifics of the project itself but also by the agreements reached among partners engaged in joint entrepreneurial activities (e.g., financing arrangements, peculiarities of corporate governance, etc.). It is unlikely that existing legislation can, in every case, provide the necessary behavioral rules and action algorithms that participants in joint activities can use to address their challenges without compromising their interests.

In contrast, the existence of a shareholder agreement allows for the establishment of procedures for company management and decision-making, share transfers, dispute resolution, dividend distribution, confidentiality and other matters, taking into account the specific features of the business project and the agreements among the parties.

In summary, by entering into a shareholder agreement, participants in joint activities can not only legally formalize their agreements but also have mechanisms to prevent potential breaches of obligations by unscrupulous partners/shareholders in the event of disagreements.

Considering our team’s experience and knowledge in this field, we can offer effective solutions for drafting shareholder agreements. For consultation purposes, please feel free to contact us.

Disclaimer: The views expressed in this article are for informational purposes only and do not constitute legal advice.

_______________________________________________________

ԲԱԺՆԵՏԻՐԱԿԱՆ ՀԱՄԱՁԱՅՆԱԳՐԵՐԻ ԻՐԱՎԱԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄԸ՝ ԸՍՏ ՀՀ ԳՈՐԾՈՂ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅԱՆ

Ներկայիս արագ զարգացող ու անընդհատ փոփոխվող բիզես միջավայրում անհատները և/ կամ իրավաբանական անձինք հաճախ ձգտում են, միավորելով ուժերը, իրականացնել այս կամ այն բիզնես նախագիծը: Թեև համատեղ ձեռնարկատիրական գործունեություն սկսելու շարժառիթները յուրաքանչյուր առանձին դեպքում խիստ անհատական են, բայց ընդհանուր առմամբ կարող ենք առանձնացնել հետևյալ նախադրյալները

• գործընկերների փորձի, գիտելիքների, ռեսուրսների միավորում՝  նոր արտադրանքի/ ապրանքի ստեղծման/ արտադրման, և/կամ/ծառայությունների մատուցման նպատակով, կամ նմանատիպ ձեռնարկատիրական գործունեությունների արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով,
• գործընկերների միջև ռիսկերի և ծախսերի բաշխում,
•  ֆինանսավորում,
• նոր շուկաների գրավում,
•  այլ գործոններ:

Գործնականում համատեղ ձեռնարկատիրական գործունեությունը իրականացվում է կամ

• գործընկերների մասնակցության հիման վրա առևտրային կազմակերպություն կազմավորելու միջոցով (equity joint venture),   որտեղ գործընկերների հարաբերությունները կարգավորվում են բաժնետիրական համաձայնագրով/ հիմնադրման մասին պայմանագրով, կամ
• համատեղ գործունեության վերաբերյալ համաձայնագիր կնքելով՝ առանց նոր իրավաբանական անձ կազմավորելու (non-equity alliance).

Այս հոդվածի շրջանակներում կանդրադառնանք բաժնետիրական համաձայնագրին վերաբերող մի շարք հարցերի, մասնավորապես՝ ինչ է իրենից ներկայացնում բաժնետիրական համաձայանգիրը, ովքեր կարող են դառնալ բաժնետիրական համաձայնագրի կողմեր, բաժնետիրական համաձայնագրի կնքման կարգը, պայմանագրից բխող պարտավորությունների ապահովման միջոցները, դերը և նշանակությունը կորպորատիվ հարաբերությունները կարգավորելու համար: Հարկ է նկատել, որ ՀՀ գործող օրենսդրությունում բաժնետիրական համաձայնագրի իրավակարգավորումները տրված են «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքում / այսուհետ նաև՝ Օրենք/:

Բաժնետիրական համաձայնագրի հասկացությունը,

Բաժնետիրական համաձայնագիրը բաժնետոմսերով հավաստվող իրավունքների իրականացման և (կամ) բաժնետոմսերի նկատմամբ իրավունքների իրականացման առանձնահատկությունների մասին պայմանագիր է, որով կողմերը պարտավորվում են որոշակի ձևով իրականացնել բաժնետոմսերով հավաստվող իրավունքները և (կամ) բաժնետոմսերի նկատմամբ իրավունքները կամ ձեռնպահ մնալ այդ իրավունքների իրականացումից:

Բաժնետիրական համաձայնագիրը կնքվում է գրավոր, ընդ որում համաձայնագիրը պարտադիր է միայն համաձայնագրի կողմերի համար:

Բաժնետիրական համաձայնագրով կարգավորման ենթակա հարցերի շրջանակը

Բաժնետիրական համաձայնագրով կարող են նախատեսվել հետևյալ պարտավորությունները

• քվեարկել համաձայնագրով սահմանված ձևով բաժնետերերի ընդհանուր ժողովում,
• համաձայնեցնել քվեարկության կարգը կամ քվեարկությունն այլ անձանց հետ,
•  քվեարկել այլ անձանց ցուցումներով,
•  ձեռք բերել և (կամ) օտարել բաժնետոմսերը նախապես սահմանված գնով և (կամ) պայմանագրով սահմանված հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում,
• ձեռնպահ մնալ բաժնետոմսերի օտարումից մինչև պայմանագրով սահմանված հանգամանքների ի հայտ գալը,
• իրականացնել այլ համաձայնեցված գործողություններ կապված բաժնետիրական Ընկերության
•   կառավարման,
•   գործունեության,
• վերակազմակերպման,
•  լուծարման հետ:

Ընդ որում, Ընկերության ժողովում որոշումների ընդունման համար բավարար ձայների՝ «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքով կամ օրենքի հիման վրա կանոնադրությամբ նախատեսված քանակը բաժնետիրական համաձայնագրով ենթակա չէ  փոփոխման:

Բաժնետիրական համաձայնագրի առարկա չի կարող լինել Ընկերության խորհրդի կամ գործադիր մարմնի ցուցումների համաձայն բաժնետիրական համաձայնագրի կողմերի քվեարկելու պարտավորությունը:

Բաժնետիրական համաձայնագրի կողմերը

Բաժնետիրական համաձայնագրի կողմ կարող են լինել

• Ընկերությունը,
• բաժնետերերը,
• ինչպես նաև այն անձինք, որոնք բաժանորդագրվում են Ընկերության բաժնետոմսերին:

Բաժնետիրական համաձայանագրից բխող պարտավորությունների կատարման ապահովումը

Բաժնետիրական համաձայնագրով կարող են նախատեսվել դրանից բխող պարտավորությունների կատարման ապահովման, ինչպես նաև դրանով նախատեսված պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության միջոցներ, օրինակ՝ տուժանք, երաշխավորություն, երաշխիք և այլն:

Բաժնետիրական համաձայնագրի դերը կորպորատիվ իրավունքների պաշտպանության ոլորտում,

«Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված են բաժնետերերի իրավունքները, պարտականությունները, բացի  այդ կան այլ նորմեր, որոնք ապահովում են բաժնետերերի շահերը, մասնավորապես՝ Օրենքով բավականին մանրակրկիտ կարգավորված է ժողովների անցկացման, խոշոր գործարքների, խորհրդի ձևավորման կարգերը և այլ հարցեր, բայց Օրենքի կարգավորումները արդյո՞ք բավարար են բաժնետետրերի շահերը ամբողջ ծավալով պաշտպանելու համար:

Հարկ է նկատել, որ յուրաքանչյուր բիզնես նախագիծ ունի իր առանձնահատակությունները, որոնք պայմանավորված են ոչ միայն տվյալ նախագծի առանձնահատկություններով, այլև համատեղ ձեռնարկատիրական գործոււնեություն գործընկերների միջև ձեռք բերված պայմանավորվածություններով (ֆինանսավորման հարցեր, կորպորատիվ կառավարման առանձնահատկություններ, և այլն): Քիչ հավանական է, որ գործող օրենսդրությունը յուրաքանչյուր դեպքում կարող է ապահովել անհրաժեշտ վարքագծի կանոնները, գործողությունների ալգորիթմները, որոնցով համատեղ գործունեության մասնակիցները կկարողնան լուծել իրենց առջև դրված խնդիրները՝ չվնասելով իրենց շահերը: Մինչդեռ բաժնետիրական համաձայնագրի առկայությունը հնարավորություն է տալիս սահմանել ընկերության կառավարման և որոշումների կայացման, բաժնետոմսերի փոխանցման, վեճերի լուծման, շահութաբաժինների բաշխման կարգերը, գաղտնիության և այլ հարցեր՝ հաշվի առնելով տվյալ բիզնես նախագծի առանձահատկությունները և կողմերի պայմանավորվածությունները:  

Ամփոփելով, կարելի է արձանագրել, որ համատեղ գործունեության մասնակիցները, կնքելով բաժնետիրական համաձայնագիր, ոչ միայն կկարողանան իրավաբանորեն ամրագրել ձեռք բերված պայմանավորվածությունները, այլև տարաձայնությունների առկայության դեպքում լծակներ կունենան կանխարգելել ոչ բարեխիղճ գործընկերոջ/բաժնետիրոջ կողմից ստանձնած պարտավորությունների հնարավոր խախտումները:

Հաշվի առնելով մեր թիմի անդամների փորձն ու գիտելիքներբ այս ոլորտում, մենք կարող ենք առաջարկել արդյունավետ լուծումներ բաժնետիրական համաձայնագրի նախագծման համար: Խորհրդատվություն ստանալու նպատակով կարող եք կապ հաստատել մեզ հետ:

Ծանուցում՝ Սույն հոդվածում տեղ գտած մտքերը ունեն բացառապես տեղեկատվական բնույթ և չեն հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն: